Στα τέλη του 1960, ο Μίκης Θεοδωράκης είχε μελοποιήσει τον «Επιτάφιο» του Γιάννη Ρίτσου και αναζητούσε κάποια δισκογραφική εταιρεία ώστε να τον ηχογραφήσει. Η “Fidelity” του Αλέκου Πατσιφά τον έπεισε και ξεκίνησαν οι πρόβες με την Άννα Χρυσάφη, από τις πιο σπουδαίες λαϊκές τραγουδίστριες της εποχής. Κι ενώ όλα ήταν έτοιμα, ο Πατσιφάς του είπε ότι τα τραγούδια θα ηχογραφούνταν τελικώς με τη Νάνα Μούσχουρη, η οποία είχε ακούσει τις πρόβες και είχε ενθουσιαστεί

Στο διάστημα αυτό, ο συνθέτης με τη σύζυγό του Μυρτώ συναντάνε τον τότε διευθυντή του ΕΙΡ (Εθνικό Ίδρυμα Ραδιοφωνίας) Πύρρο Σπυρομήλιο και τον Νίκο Γκάτσο. Ο Σπυρομήλιος του ζητά να συμμετάσχει στο Φεστιβάλ Ελληνικού Τραγουδιού που επρόκειτο να γίνει το καλοκαίρι του 1961, ενώ ο Γκάτσος δε μίλησε πολύ και παρατηρούσε για αρκετή ώρα τη γυναίκα του Θεοδωράκη.

Την επόμενη μέρα, συνθέτης και ποιητής συναντηθήκανε στον περίφημο «Φλόκα» και ο Γκάτσος έδωσε ένα χαρτί με στίχους στον Μίκη, λέγοντάς το ότι τους έγραψε για τη Μυρτώ που του έκανε ιδιαίτερη εντύπωση. Το τραγούδι ήταν «Η Μυρτιά» και ο Θεοδωράκης συγκινήθηκε πολύ μόλις το διάβασε, υποσχόμενος στον ποιητή ότι πολύ σύντομα θα έγραφε τη μελωδία.

Λίγο μετά, πήγε στο σπίτι κι έγραψε τη μουσική ενώ την άλλη μέρα την έπαιξε στον Αλέκο Πατσιφά, ο οποίος ενθουσιάστηκε. Παρούσα στην ακρόαση ήτανε μια τραγουδίστρια, η οποία ακόμη δεν είχε κάνει δίσκο. Ο λόγος για τη Γιοβάννα, η οποία εκδήλωσε την επιθυμία να πει εκείνη το τραγούδι κι έτσι έκανε την πρώτη δισκογραφική της εμφάνιση. Πιάνο έπαιξε ο Μάνος Χατζιδάκις.

Όσο για το τραγούδι που θα έμπαινε στη δεύτερη πλευρά του δίσκου 45 στροφών, ο Γκάτσος έγραψε στίχους πάνω σε μια μελωδία του Θεοδωράκη από το φιλμ “Honeymoon” κι έτσι δημιουργήθηκε το «Αν θυμηθείς τ’ όνειρό μου» που ερμήνευσε επίσης η Γιοβάννα.

Ωστόσο -σύμφωνα με τα λεγόμενα του Μίκη Θεοδωράκη-, η «Μυρτιά» έγινε αιτία να σταματήσουν οι ηχογραφήσεις του «Επιταφίου» με τη Μούσχουρη. Όπως υποστηρίζει ο συνθέτης, όταν η σπουδαία ερμηνεύτρια άκουσε τη Γιοβάννα στη «Μυρτιά» εκνευρίστηκε πολύ και του δήλωσε ότι από δω και πέρα εκείνη θα τραγουδά μόνο Χατζιδάκι, αφήνοντας έτσι τον «Επιτάφιο» στη μέση…

Η επιτυχία της «Μυρτιάς» ήτανε πολύ μεγάλη και σχεδόν ταυτόχρονα ηχογραφήθηκε τόσο με τη Μαίρη Λίντα, όσο και με τον Γρηγόρη Μπιθικώτση σε μια πιο «λαϊκή» εκδοχή και με τον Μανώλη Χιώτη στο μπουζούκι. ΤΑΣΟΣ ΚΡΙΤΣΙΩΛΗΣ ΓΙΑ ΤΟ RADIOGREECE